{"id":375,"date":"2022-08-21T12:47:21","date_gmt":"2022-08-21T10:47:21","guid":{"rendered":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375"},"modified":"2022-08-21T13:04:52","modified_gmt":"2022-08-21T11:04:52","slug":"samokontrola","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375","title":{"rendered":"SAMOKONTROLA"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Leszek A. Kapler<\/a><\/p>

SAMOKONTROLA<\/strong><\/p>

Okre\u015blenie \u201esamokontrola\u201d<\/strong> bywa zamiennie u\u017cywane z poj\u0119ciami takimi jak \u201esamoregulacja\u201d, \u201esamodyscyplina\u201d, a w j\u0119zyku bardziej potocznym z poj\u0119ciem silnej woli i hartu ducha, co wskazywa\u0142oby na to, \u017ce jest to zjawisko w jakim\u015b sensie zwi\u0105zane z wewn\u0119trznymi mechanizmami poprawiania sprawczo\u015bci a ponadto, \u017ce ich funkcj\u0105 jest przeciwstawianie si\u0119 pewnym tendencjom organizmu. W najwi\u0119kszym stopniu cech\u0119 t\u0105 uwzgl\u0119dnia okre\u015blenie silnej woli, w swej istocie zak\u0142adaj\u0105ce, \u017ce mo\u017ce ona by\u0107 s\u0142aba \u2013 uleg\u0142a\u00a0 lub niewystarczaj\u0105ca i \u017ce prawdopodobnie mo\u017cliwe jest jakie\u015b wp\u0142ywanie na stopie\u0144 jej wzmocnienia, co zreszt\u0105 bliskie jest jej potocznemu rozumieniu i wskazywaniu r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w prowadz\u0105cych do realizacji tego celu \u2013 \u0107wiczenie, hartowanie w przeciwno\u015bciach itp.<\/p>

\u00a0 Warto by wi\u0119c na pocz\u0105tek ustali\u0107 \u015bci\u015blejsze znaczenie poj\u0119cia \u201esamokontrola\u201d. Zawiera ono trzon: \u201ekontrola\u201d i\u00a0 jest to okre\u015blenie kluczowe w definiowaniu samokontroli. \u201eKontrola\u201d oznacza\u00a0 zdolno\u015b\u0107 do pe\u0142nej realizacji powzi\u0119tego zamiaru i jak dodaje Goli\u0144ska (Goli\u0144ska 1996 s.40):\u00a0 \u201e…jego ochrony\u00a0 przed innymi tendencjami dzia\u0142ania dop\u00f3ki\u00a0 nie zostanie on zrealizowany\u201d lub jeszcze szerzej \u201eka\u017cdy wysi\u0142ek cz\u0142owieka w kierunku zmiany w\u0142asnych reakcji\u201d –\u00a0 dzia\u0142a\u0144, my\u015bli, uczu\u0107, pragnie\u0144, post\u0119powania (Baumeister s.17), maj\u0105cy w zasadzie jedn\u0105 z dwu postaci: hamowania (powstrzymywania, wygaszania, zatrzymania) lub podj\u0119cia i utrzymania reakcji.<\/p>

Definicja ta wskazuje na g\u0142\u00f3wne cechy samokontroli takie jak:<\/p>

1\/ standard dzia\u0142ania<\/strong> (norma spo\u0142eczna, cel osobisty, oczekiwania otoczenia, zamiar, intencja),<\/p>

2\/ zdolno\u015b\u0107 realizacji<\/strong> celu rozumiana jako wypadkowa kilku czynnik\u00f3w: energii koniecznej do wykonania dzia\u0142ania (si\u0142y), wiedzy o sposobach realizacji celu i nadziei na mo\u017cliwo\u015b\u0107 jego urzeczywistnienia<\/p>

3\/ \u015bwiadomo\u015b\u0107 zgodno\u015bci<\/strong> dzia\u0142a\u0144 z zamierzeniami. Jednocze\u015bnie nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 przy tym konieczno\u015b\u0107 wyst\u0119powania jakiej\u015b tendencji przeciwstawnej ze standardem – zamiarem (inny cel, trudno\u015bci, zm\u0119czenie).\u00a0 Samokontrola jest wi\u0119c narz\u0119dziem pomagaj\u0105cym urzeczywistnia\u0107 wa\u017cny cel jakim jest panowanie nad tendencjami organizmu przejawiaj\u0105cymi si\u0119 w postaci r\u00f3\u017cnych pragnie\u0144 i impuls\u00f3w po to by umo\u017cliwi\u0107 realizacj\u0119 wa\u017cniejszych d\u0105\u017ce\u0144.<\/p>

\u00a0\u00a0 Filozofowie (Comte-Sponville 2000) uznali by, \u017ce samokontrola ma co\u015b zasadniczo wsp\u00f3lnego z cnotami: umiarkowania <\/strong><\/em>rozumianego jako wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107 z jednej i swoboda cieszenia si\u0119 przyjemno\u015bci\u0105 z drugiej\u00a0 strony \u2013 przeciwie\u0144stwo \u201erozregulowania wszystkich zmys\u0142\u00f3w\u201d (s.45), roztropno\u015bci<\/strong> <\/em>czyli (s.34-35)\u201e… gotowo\u015bci poprawnego roztrz\u0105sania tego co jest dobre czy z\u0142e dla cz\u0142owieka (…) a wskutek tego pozwalaj\u0105cej na w\u0142a\u015bciwe dzia\u0142anie…\u201d, a tak\u017ce wierno\u015bci<\/strong> <\/em>rozumianej jako pami\u0119\u0107 wyznawanej idei. Psycholodzy ow\u0105 wierno\u015b\u0107 okre\u015bliliby (Goli\u0144ska s.25) jako \u201eutrzymanie i ochrona zamiaru\u201d.\u00a0 Chocia\u017c wi\u0119c sama w sobie samokontrola celem nie jest, jak chcieliby niekt\u00f3rzy postuluj\u0105cy jej \u0107wiczenie, ale bez niej osi\u0105gnijcie \u017cadnego celu nie by\u0142oby mo\u017cliwe.<\/p>

Jak wi\u0119c dzia\u0142a samokontrola?<\/strong><\/p>

By by\u0142a skuteczna musi istnie\u0107 warto\u015b\u0107<\/strong> \u2013 jaki\u015b standard, kt\u00f3ry chce si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 lub realizowa\u0107. W tym zakresie kontrola zale\u017cy wi\u0119c od jasno\u015bci poszczeg\u00f3lnych warto\u015bci wyznaczaj\u0105cych kierunek d\u0105\u017ce\u0144 oraz ich przejrzystej hierarchii, a to z kolei\u00a0 jest mo\u017cliwe gdy: warto\u015bci s\u0105 ustalone (dokonano ich\u00a0 wyboru) oraz u\u015bwiadamiane. Dlatego te\u017c warto gdzie\u015b na pocz\u0105tku hierarchii warto\u015bci osobistych umie\u015bci\u0107 skuteczn\u0105 (przyczyniaj\u0105c\u0105 si\u0119 do realizacji celu) i w\u0142a\u015bciw\u0105 (adekwatn\u0105) samokontrol\u0119 i przypisa\u0107 jej zasadnicz\u0105 rol\u0119 \u2013 warunku koniecznego do urzeczywistniania pozosta\u0142ych spo\u015br\u00f3d innych warto\u015bci.<\/p>

Ten czynnik wskazuje tak\u017ce na praktyczn\u0105 koniczno\u015b\u0107 porz\u0105dkowania, u\u015bwiadamiania, ustalania warto\u015bci, co w praktyce oznacza coraz g\u0142\u0119bsze, precyzyjniejsze i bardziej \u015bwiadome okre\u015blanie podstawowych kierunk\u00f3w swoich d\u0105\u017ce\u0144 \u2013 sensu \u017cycia, cel\u00f3w \u017cyciowych, norm i zasad post\u0119powania. Chodzi wi\u0119c o nieustaj\u0105ce odpowiadanie na pytania wewn\u0119trznego monologu:\u00a0 Czym si\u0119 kierujesz w \u017cyciu ? Co jest dla Ciebie najwa\u017cniejsze? Kim chcesz by\u0107 ( jakim cz\u0142owiekiem)? Czego Ci potrzeba?<\/p>

\u00a0\u00a0\u00a0 W obr\u0119bie tego czynnika mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 zak\u0142\u00f3cenia w najistotniejszy spos\u00f3b zmniejszaj\u0105ce zdolno\u015b\u0107 do kontrolowania reakcji. Brak warto\u015bci lub sprzeczne standardy (np. konflikt\u00a0 lojalno\u015bci wobec autorytetu post\u0119puj\u0105cego nieuczciwie i ch\u0119ci bycia cz\u0142owiekiem uczciwym i sprawiedliwym) daj\u0105 efekt schwytania w pu\u0142apk\u0119 i sparali\u017cowania przez niemo\u017cno\u015b\u0107 podj\u0119cia decyzji. Sprzeczne cele lub sprzeczne informacje o warto\u015bciach (\u201ew \u017cyciu liczy si\u0119 tylko chwila i czerpane z niej zadowolenie?\u201d czy te\u017c „nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do wznios\u0142ych idea\u0142\u00f3w?\u201d , co lepsze -\u201eprzyzwalanie\u201d czy \u201epow\u015bci\u0105ganie\u201d) powoduj\u0105, \u017ce ludzie staj\u0105 si\u0119 niezdolni do skutecznego kierowania w\u0142asnym \u017cyciem. Wzmacnianie samokontroli poprzez warto\u015bci oznacza\u0142oby pog\u0142\u0119bianie \u015bwiadomo\u015bci w\u0142asnych potrzeb, poznawanie warto\u015bci (poprzez lektur\u0119, kontakty z osobami b\u0119d\u0105cymi wzorami warto\u015bci lub reprezentuj\u0105cymi wiedz\u0119 o nich, analizowanie w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144, podejmowanie pr\u00f3b sprawdzenia ich wp\u0142ywu na \u017cycie – np. co lepsze: przyj\u0105\u0107 Dekalog czy filozofi\u0119 \u017cycia libertyn\u00f3w), a tak\u017ce przez podejmowanie wysi\u0142ku zmierzaj\u0105cego do ich praktykowania \u2013 urzeczywistniania w dzia\u0142aniu. Efektem posiadania standard\u00f3w s\u0105\u00a0 przekonania dotycz\u0105ce sensu \u017cycia, zasad w nim obowi\u0105zuj\u0105cych i dr\u00f3g prowadz\u0105cych do celu. Mo\u017cna je zbada\u0107 pytaj\u0105c: Jak siebie przekonujesz do tego dzia\u0142ania? Po co to robisz? Dlaczego to robisz? Co by by\u0142o gdyby\u015b przesta\u0142 to robi\u0107?<\/p>

Badanie standard\u00f3w \u2013 jak siebie do tego namawiasz? Dlaczego to robisz? Po co to robisz? Co by by\u0142o gdyby\u015b przesta\u0142 to robi\u0107?<\/p>

Kolejny sk\u0142adnik samokontroli to si\u0142a<\/strong> \u2013 zdolno\u015b\u0107 do przeciwstawienia si\u0119 lub utrzymania reakcji. Skuteczna samokontrola to walka si\u0142: si\u0142y impulsu pr\u00f3buj\u0105cego przerwa\u0107 rozpocz\u0119t\u0105 reakcj\u0119 oraz si\u0142y mechanizmu reguluj\u0105cego, kt\u00f3ry chce j\u0105 utrzyma\u0107. Od czego zale\u017cy wi\u0119c si\u0142a? Utrzymanie reakcji wymaga wysi\u0142ku fizycznego i psychicznego \u2013 potrzebne s\u0105 rezerwy w tym zakresie.<\/p>

Zm\u0119czenie i s\u0142aba kondycja psychofizyczna organizmu powodowa\u0107 mog\u0105, \u017ce mimo \u015bwiadomo\u015bci standard\u00f3w jakie chcemy realizowa\u0107 nasz organizm psychofizycznie nie b\u0119dzie zdolny by niezb\u0119dne dzia\u0142anie prowadz\u0105ce do tego celu podj\u0105\u0107, utrzyma\u0107 czy zmieni\u0107. Prawdziwe stanie si\u0119 wtedy \u201echcie\u0107 ale nie m\u00f3c\u201d. Chodzi wi\u0119c o pewien zapas energii koniecznej do stoczenia walki. Nie w ka\u017cdej jednak sytuacji zwyk\u0142a \u201edobra kondycja\u201d wystarczy aby si\u0119 przeciwstawi\u0107 pokusie. Kolejnym wyznacznikiem si\u0142y jest jej zdolno\u015b\u0107 do odparcia si\u0142y impulsu \u2013 pokusy przerwania po\u017c\u0105danej reakcji lub podj\u0119cia niezamierzonej wcze\u015bniej, do kt\u00f3rej musi wi\u0119c ona by\u0107 dostosowana. Im wi\u0119ksza si\u0142a pokusy \u2013 im mocniej uruchamia ona motywacj\u0119 przeciwstawn\u0105 tym wi\u0119ksza musi by\u0107 si\u0142a do\u00a0 jej odpierania.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Leszek A. Kapler SAMOKONTROLA Okre\u015blenie \u201esamokontrola\u201d bywa zamiennie u\u017cywane z poj\u0119ciami takimi jak \u201esamoregulacja\u201d, \u201esamodyscyplina\u201d, a w j\u0119zyku bardziej potocznym z poj\u0119ciem silnej woli i hartu ducha, co wskazywa\u0142oby na to, \u017ce jest to zjawisko w jakim\u015b sensie zwi\u0105zane z wewn\u0119trznymi mechanizmami poprawiania sprawczo\u015bci a ponadto, \u017ce ich funkcj\u0105 jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/template-pagebuilder-full-width.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-375","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nSAMOKONTROLA - HORUS - Holistyczne Odzyskiwanie R\u00f3wnowagi, Uwa\u017cno\u015bci i Samokontroli<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"SAMOKONTROLA - HORUS - Holistyczne Odzyskiwanie R\u00f3wnowagi, Uwa\u017cno\u015bci i Samokontroli\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Leszek A. Kapler SAMOKONTROLA Okre\u015blenie \u201esamokontrola\u201d bywa zamiennie u\u017cywane z poj\u0119ciami takimi jak \u201esamoregulacja\u201d, \u201esamodyscyplina\u201d, a w j\u0119zyku bardziej potocznym z poj\u0119ciem silnej woli i hartu ducha, co wskazywa\u0142oby na to, \u017ce jest to zjawisko w jakim\u015b sensie zwi\u0105zane z wewn\u0119trznymi mechanizmami poprawiania sprawczo\u015bci a ponadto, \u017ce ich funkcj\u0105 jest […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"HORUS - Holistyczne Odzyskiwanie R\u00f3wnowagi, Uwa\u017cno\u015bci i Samokontroli\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-08-21T11:04:52+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"http:\/\/horuswsparcie.pl\/#website\",\"url\":\"http:\/\/horuswsparcie.pl\/\",\"name\":\"HORUS - Holistyczne Odzyskiwanie R\u00f3wnowagi, Uwa\u017cno\u015bci i Samokontroli\",\"description\":\"Horus\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"http:\/\/horuswsparcie.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375#webpage\",\"url\":\"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375\",\"name\":\"SAMOKONTROLA - HORUS - Holistyczne Odzyskiwanie R\u00f3wnowagi, Uwa\u017cno\u015bci i Samokontroli\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/horuswsparcie.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-08-21T10:47:21+00:00\",\"dateModified\":\"2022-08-21T11:04:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"http:\/\/horuswsparcie.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"SAMOKONTROLA\"}]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"SAMOKONTROLA - HORUS - Holistyczne Odzyskiwanie R\u00f3wnowagi, Uwa\u017cno\u015bci i Samokontroli","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"SAMOKONTROLA - HORUS - Holistyczne Odzyskiwanie R\u00f3wnowagi, Uwa\u017cno\u015bci i Samokontroli","og_description":"Leszek A. Kapler SAMOKONTROLA Okre\u015blenie \u201esamokontrola\u201d bywa zamiennie u\u017cywane z poj\u0119ciami takimi jak \u201esamoregulacja\u201d, \u201esamodyscyplina\u201d, a w j\u0119zyku bardziej potocznym z poj\u0119ciem silnej woli i hartu ducha, co wskazywa\u0142oby na to, \u017ce jest to zjawisko w jakim\u015b sensie zwi\u0105zane z wewn\u0119trznymi mechanizmami poprawiania sprawczo\u015bci a ponadto, \u017ce ich funkcj\u0105 jest […]","og_url":"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375","og_site_name":"HORUS - Holistyczne Odzyskiwanie R\u00f3wnowagi, Uwa\u017cno\u015bci i Samokontroli","article_modified_time":"2022-08-21T11:04:52+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/#website","url":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/","name":"HORUS - Holistyczne Odzyskiwanie R\u00f3wnowagi, Uwa\u017cno\u015bci i Samokontroli","description":"Horus","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375#webpage","url":"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375","name":"SAMOKONTROLA - HORUS - Holistyczne Odzyskiwanie R\u00f3wnowagi, Uwa\u017cno\u015bci i Samokontroli","isPartOf":{"@id":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/#website"},"datePublished":"2022-08-21T10:47:21+00:00","dateModified":"2022-08-21T11:04:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/horuswsparcie.pl\/?page_id=375#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"SAMOKONTROLA"}]}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=375"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":382,"href":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/375\/revisions\/382"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/horuswsparcie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}